Co z tym zespołem?

Praca zespołowa – modne hasło czy realna kompetencja?

Każdy mniej lub lepiej zorientowany kandydat na pracownika wie, że „umiejętność pracy w zespole” to jedna z najbardziej pożądanych cech na dzisiejszym rynku pracy. Idąc na rozmowę kwalifikacyjną, przysłowiowy Kowalski jest niemal pewny, że spotka się z pytaniem, czy posiada taką cechę i zostanie poproszony o wyjaśnienie, czy w swojej dotychczasowej karierze napotkał jakieś problemy podczas współpracy zespołowej oraz jakie ma w tym zakresie sukcesy.

Dlaczego grupa to nie to samo co zespół?

Pojęcie pracy czy gry zespołowej w polskich realiach biznesowych funkcjonuje od całkiem niedawna. Dotychczas często spotykaną praktyką było powołanie komórki, znalezienie menadżera zespołu, dokooptowanie mu kilku kompetentnych osób i przydzielenie zadań (nie zawsze zgodnych z kompetencjami). Szef znał określone cele powołania zespołu i – w optymistycznej wersji – miał intuicję, aby te cele przekazać pracownikom.

Na początku jakoś to szło, ale już po 5–6 miesiącach energia zaczynała gwałtownie spadać, pojawiały się konflikty i brak realizacji zadań. Szefowie takich zespołów patrzyli na mnie ze zdziwieniem i pytali – o co chodzi?
Przede wszystkim o to, że grupa kompetentnych ludzi, realizujących własne cele, nawet zbieżne z celem ogólnym, nie jest zespołem. A już na pewno nie jest zespołem efektywnym.

Czego uczy nas badanie Google o efektywnych zespołach?

Firma Google opublikowała w 2015 roku wyniki badań nad efektywnością pracy zespołowej. Dwuletnia analiza ponad 200 zespołów pracowniczych pozwoliła określić warunki, które muszą zostać spełnione, aby zespół działał efektywnie. Należą do nich:

• bezpieczeństwo psychologiczne – najważniejszy czynnik, pozwalający członkom zespołu na podejmowanie ryzyka bez uczucia onieśmielenia lub zawstydzenia, np. otwartego dzielenia się pomysłami,

• niezawodność – poczucie, że członkowie zespołu mogą polegać na sobie nawzajem w kwestii dotrzymywania terminów i jakości pracy,

• struktura i czytelność – jasno określone cele, role, plany i kryteria oceny,

• znaczenie pracy – osobiste zaangażowanie wynikające z przekonania, że wykonywana praca ma sens,

• wpływ wykonywanego zadania – poczucie, że praca zespołu wywołuje pozytywną zmianę.

Wyzwania pracy zespołowej w polskich realiach

W Polsce dodatkowym utrudnieniem budowania współpracy są uwarunkowania kulturowe. Akceptacja hierarchiczności i oczekiwanie, że odpowiedzialność spoczywa głównie na szefie, łączy się z potrzebą indywidualnego sukcesu i unikania niepewności.

Zwłaszcza ten ostatni aspekt ma duży wpływ na polskich pracowników. Aby stworzyć prawdziwy zespół, poza świadomością etapów jego rozwoju, trzeba rozumieć te uwarunkowania i adekwatnie reagować – rozwijając umiejętność wpływu, modelowania zachowań i rozwiązywania konfliktów.

Skoro znamy ograniczenia, możemy sprawniej je pokonać. Pozostaje pytanie – jak to zrobić?

Jak skutecznie budować zespół w organizacji?

Wśród praktyków pojawia się kilka elementów, które są szczególnie ważne dla polskich firm.

Właściwe umocowanie zespołu

Zespół musi być widoczny w firmie i akceptowany przez wszystkich. Ważne jest określenie celu i budżetu jego działania – to sygnał, że kierownictwo traktuje go poważnie. Wsparcie ze strony przełożonych, np. członka zarządu, który nie uczestniczy w codziennych zadaniach, ale może interweniować w sytuacji kryzysu, znacząco zwiększa poczucie bezpieczeństwa.

Kompetentny i wiarygodny lider

Członkowie zespołu, zwłaszcza na początku, bacznie obserwują swojego lidera i rozliczają go z deklaracji. Jego zadaniem jest nakreślenie wizji pracy i kierunku działań, bez nadmiernej szczegółowości.
Polscy pracownicy cenią samodzielność, ale oczekują jasnego celu i sensu działań. Dobry lider musi znaleźć złoty środek między kontrolą a zaufaniem.

Jasne i akceptowane zasady współpracy

Wypracowane wspólnie zasady stają się kompasem zespołu. Pomagają unikać trudnych sytuacji i budują poczucie bezpieczeństwa.
Warto, by cały zespół uczestniczył w ich tworzeniu – dzięki temu wszyscy czują się za nie współodpowiedzialni. Zasady mogą dotyczyć m.in. sposobu podejmowania decyzji, komunikacji, czy wzajemnych oczekiwań.

Otwarta komunikacja i zaufanie

Nie istnieje lepszy sposób na budowanie współpracy niż codzienne wzmacnianie zaufania.
Lider powinien zachęcać do szczerej wymiany opinii, modelować postawy i wspierać dobrą komunikację. Pomocne mogą być różne narzędzia rozwojowe, które ułatwiają zrozumienie siebie i współpracowników, a także budowanie relacji w oparciu o wzajemny szacunek.

Rola lidera w polskim zespole – między autorytetem a zaufaniem

W Polsce lider jest często pod szczególnym „czujnym okiem” pracowników. Dlatego warto, by świadomie analizował zarówno korzyści, jak i zagrożenia wynikające z pracy zespołowej, aby móc odpowiednio modelować działania swojego zespołu.

Z grupy do zespołu – jak przełamać bariery i budować współpracę

W wielu polskich firmach wciąż funkcjonują grupy robocze – kilka osób w jednej komórce organizacyjnej, które realizują swoje zadania, ale nie współpracują ze sobą w pełnym znaczeniu tego słowa.
Coraz częściej jednak szefowie tych zespołów poszukują wskazówek i narzędzi, by przełamać bariery i zbudować prawdziwą współpracę. Wiedzą, że nie każda grupa to zespół, a stworzenie efektywnego, zgranego zespołu to proces – i wcale nie tak prosty, jak mogłoby się wydawać.

Literatura:

1. re:Work – The five keys to a successful Google team, rework.withgoogle.com [dostęp 2017-04-15] (ang.).
2. M.MENDOZA M. LIEDTKE Google searches itself to build more productive teams (18.11.2015) The Big Story [dostęp 15.04.2017]
3. Michał Zaborek, Henryk Puszcz „Gra zespołowa w polskich warunkach.” Artykuł pochodzi z Magazynu THINKTANK nr 8, wiosna 2011
4. Charles Duhigg: Mądrzej, szybciej, lepiej. Sekret efektywności (2016) Wydawnictwo Naukowe PWN. ISBN 9788301188863

Coachingowy styl zarządzania – menedżer może być coachem?

Poznaj zalety coachingowego stylu zarządzania i dowiedz się, jak rozwinąć...

CZY SPOTKANIA W PRACY MAJĄ SENS?

Jest ich zbyt dużo, są zbyt długie, często nie mają...

MOTYWACJA DO DZIAŁANIA

Lista zadań gotowa, plan również, godziny i dni wyznaczone i...